راهنمای سریع خدمات، نوبتدهی، واکسیناسیون و مراقبتهای سلامت
در این بخش، به متداولترین سوالهای شهروندان درباره خدمات مراکز سلامت، واکسیناسیون، مراقبت مادر و کودک، بیماریهای مزمن، شکایات بهداشتی، سلامت روان، تغذیه و سایر موضوعات روزمره پاسخ داده شده است.
مراجعه و نوبتدهی
با لمس هر سؤال، پاسخ همان مورد باز میشود.
به نزدیکترین مرکز خدمات جامع سلامت، پایگاه سلامت یا خانه بهداشت محل سکونتتان مراجعه کنید.
اگر نمیدانید تحت پوشش کدام مرکز هستید، با شمارههای درجشده در صفحه «تماس با ما» تماس بگیرید تا راهنمایی شوید.
اگر در شهر زندگی میکنید: با مرکز خدمات جامع سلامت محله خود تماس بگیرید و نوبت بگیرید.
اگر در روستا هستید: از طریق خانه بهداشت و بهورز محل، زمان مراجعه هماهنگ میشود.
کافی است با کارت ملی یا شناسنامه خود و اعضای خانواده به مرکز/پایگاه سلامت نزدیک خانه مراجعه کنید تا پرونده سلامت برای شما تشکیل یا تکمیل شود.
بله. بسیاری از خدمات پیشگیرانه و مراقبتهای اولیه (مثل واکسیناسیون، مراقبت بارداری، برخی غربالگریها و آموزشها) بدون نیاز به بیمه و رایگان انجام میشود.
واکسیناسیون
اطلاعات این بخش مربوط به زمانبندی و محل دریافت واکسنها است.
در اولین مراجعه برای واکسن، کارت واکسیناسیون به شما داده میشود که تمام زمانبندیها در آن نوشته شده است.
اگر یک نوبت واکسن به هر دلیلی عقب افتاد، در اولین فرصت به مرکز مراجعه کنید؛ پرسنل بهداشتی برنامه جبرانی را برای کودک تنظیم میکنند. واکسن کاملاً از بین نمیرود، اما تأخیر زیاد، خطر بیماری را بالا میبرد.
محلهای تزریق این واکسنها بسته به برنامه وزارت بهداشت تغییر میکند.
آخرین اطلاعات را میتوانید از طریق تماس با مرکز خدمات سلامت محله یا پرسش از شمارههای درجشده در صفحه «تماس با ما» دریافت کنید.
سلامت مادر، بارداری و نوزاد
مراقبتهای پایه بارداری، پس از زایمان و رشد کودک در این بخش آمده است.
بهمحض اینکه از بارداری مطمئن شدید (یا به آن مشکوک شدید)، بهتر است در اولین فرصت به مرکز خدمات سلامت یا خانه بهداشت مراجعه کنید تا مراقبتها شروع شود.
مراقبتهای اصلی دوران بارداری و پس از زایمان در مراکز خدمات سلامت دولتی معمولاً رایگان است. ممکن است برخی آزمایشها یا خدمات تخصصی خارج از مرکز، بر اساس تعرفه، هزینهبر باشد.
تمام مراکز خدمات سلامت و خانههای بهداشت این خدمت را انجام میدهند. کافی است کارت رشد/دفترچه سلامت کودک را همراه نوزاد یا کودک ببرید تا اندازهگیری و ثبت شود.
فشارخون، قند، چاقی و بیماریهای مزمن
برای پایش دورهای و آموزشهای مرتبط با بیماریهای مزمن.
بله. در بسیاری از مراکز خدمات سلامت، غربالگری فشار خون، قند خون و وزن و قد بهصورت دورهای و طبق برنامه انجام میشود.
برای اطلاع از روز و ساعت اجرای طرح در مرکز خود، تماس بگیرید.
- ثبت بیماری شما در پرونده سلامت
- تعیین زمانهای پیگیری و کنترل
- آموزش تغذیه، فعالیت بدنی و مصرف صحیح دارو
- در صورت نیاز، ارجاع به پزشک و مرکز تخصصی
شکایت و گزارشهای بهداشتی
گزارش مشکلات بهداشتی اماکن، محیط کار و مواد غذایی.
برای ثبت شکایت درباره وضعیت بهداشتی رستورانها، نانواییها، قصابیها، مراکز تهیه و توزیع غذا و همچنین مواردی مانند آب، فاضلاب، بوی نامطبوع، حشرات، زباله و سایر مشکلات بهداشت محیط، با سامانه ۱۹۰ وزارت بهداشت تماس بگیرید.
این سامانه مرجع رسیدگی به شکایتهای بهداشتی است و گزارش شما را برای پیگیری به واحد مربوطه ارجاع میدهد.
میتوانید موضوع را به واحد بهداشت حرفهای گزارش دهید.
میتوانید نامتان را بهصورت محرمانه اعلام کنید. بسته به نوع مشکل، کارشناس به محل کار مراجعه و در صورت نیاز به کارفرما تذکر و اخطار میدهد.
سلامت روان - مرکز سراج
دریافت مشاوره اولیه و مسیر ارجاع در صورت نیاز.
مرکز سراج یک مرکز تخصصی ارائه خدمات روانپزشکی و روانشناسی است که با هدف درمان بیماران دارای اختلالات شدید روانپزشکی و موارد مقاوم به درمان فعالیت میکند.
خدمات این مرکز برای افرادی ارائه میشود که بیماری شدید روانپزشکی و مقاوم به درمان دارند، از جمله:
- وسواس فکری ـ عملی (OCD)
- اضطراب فراگیر
- اختلال پانیک
- افسردگی اساسی
- سابقه مکرر خودکشی
- اختلالات شدید و مقاوم به درمان
- موارد مشکوک به اسکیزوفرنی و اختلال دوقطبی
بله، خدمات تخصصی مرکز سراج برای بیماران مشمول، بهصورت رایگان ارائه میشود.
ابتدا فرد باید به مرکز جامع سلامت محل سکونت خود مراجعه کند. پس از غربالگری اولیه توسط مراقبین سلامت و ارزیابی پزشک مرکز، در صورت نیاز بیمار به مرکز سراج ارجاع داده میشود.
در مراکز جامع سلامت، مراقبین سلامت با بررسی علائم اولیه روانپزشکی، وضعیت فرد را ارزیابی میکنند و در صورت مثبت بودن نتایج، بیمار به پزشک عمومی ارجاع داده میشود.
اختلالات شایع مانند:
- اضطراب (فراگیر – اختلال پنیک – اختلال اضطراب اجتماعی – اختلال استرس پس از سانحه – اختلال وسواس-عملی)
- افسردگی
توسط پزشک عمومی مرکز درمان و پیگیری میشوند.
بیمارانی که:
- به درمانهای معمول پاسخ مناسب ندادهاند
- علائم شدید روانپزشکی دارند
- مشکوک به اختلالات سایکوتیک مانند اسکیزوفرنی یا دوقطبی هستند
به مرکز سراج ارجاع داده میشوند.
کارشناس روان، آموزشها و مداخلات روانشناختی را بهصورت چهرهبهچهره برای بیماران انجام میدهد و در صورت نیاز، بیمار را به مراکز تخصصیتر مانند سراج معرفی میکند.
در مرکز سراج خدمات زیر ارائه میشود:
- درمان دارویی توسط روانپزشک
- رواندرمانی تخصصی توسط روانشناس مجرب
- پیگیری وضعیت درمان بیمار
واحد مددکاری اجتماعی سراج به بیمارانی که با مشکلاتی مانند:
- فقر
- بیکاری
- بحرانهای خانوادگی
- مشکلات اجتماعی
مواجه هستند کمک میکند تا به منابع حمایتی دسترسی پیدا کنند.
بیماران در صورت نیاز به مددکاری سراج در فرمانداری یا خانه مشارکت مردم ارجاع داده میشوند و حمایتها تا زمان حل مشکل ادامه پیدا میکند.
بله، در بسیاری از موارد آموزشها و راهنماییهای لازم به خانواده بیمار نیز ارائه میشود تا روند درمان بهتر و مؤثرتر پیش برود.
دهان و دندان، تغذیه و آموزشها
اطلاع از خدمات دندانپزشکی، مشاوره تغذیه و کلاسها.
در برخی مراکز خدمات جامع سلامت، خدمات پایه دندانپزشکی (بهخصوص برای کودکان و دانشآموزان) ارائه میشود، اما در همه مراکز نیست. برای اطلاع دقیق، با مرکز محله خود تماس بگیرید.
بله، در مراکز منتخب، کارشناس تغذیه حضور دارد یا شما را برای مشاوره تغذیهای به این مراکز ارجاع میکنند؛ مخصوصاً اگر دیابت، چربی خون یا فشارخون دارید، اضافه وزن یا لاغری شدید دارید، یا باردار هستید.
زمان و موضوع کلاسها (مثلاً آموزش بارداری، تغذیه، بهداشت دهان، ترک دخانیات و…) معمولاً روی تابلوی اعلانات مراکز، کانالها/شبکههای اجتماعی و سایت مرکز بهداشت اعلام میشود.
میتوانید از مرکز محل خود برنامه کلاسها را بپرسید.
سایر سوالات روزمره
پاسخ به پرسشهای عمومی و ساعات کاری مراکز.
بله، بسیاری از خدمات بهداشتی پایه (واکسیناسیون، مراقبت مادر و کودک و برخی غربالگریها) برای اتباع نیز ارائه میشود.
داشتن مدرک هویتی یا کارت اقامت، کار را آسانتر میکند، اما نبود آن مانع ارائه خدمات اضطراری و حیاتی نمیشود.
بیشتر مراکز خدمات سلامت در روزهای کاری (شنبه تا چهارشنبه ) از ساعت 8 الی 14 فعال هستند.
چون ساعات دقیق ممکن است در هر مرکز کمی متفاوت باشد، بهترین کار تماس با همان مرکز یا مراجعه به صفحه «تماس با ما» در سایت است.
آزمایشات ایراپن
پرسشهای متداول درباره آزمایشات ایراپن
آزمایشات ایراپن شامل آزمایش قند خون و چربی خون میباشد.
این آزمایشات برای افراد ۳۰ سال به بالا انجام میشود.
خیر. انجام آزمایشات ایراپن در مراکز جامع سلامت شهری و روستایی به صورت رایگان انجام میشود.
نمونهگیری آزمایشات ایراپن در تمام مراکز جامع سلامت شهری و روستایی تحت پوشش مرکز بهداشت شهرستان زنجان انجام میشود.
برای انجام این آزمایشات، ۸ تا ۱۰ ساعت ناشتایی لازم است.
روند ارائه کارت بهداشت
پرسشهای متداول درباره صدور و تمدید کارت بهداشت
فرایند صدور یا تمدید کارت بهداشت شامل مراحل زیر میباشد:
- مراجعه متقاضی به یکی از موارد زیر:
- دفتر پیشخوان دولت
- دفاتر خدمات سلامت
- ارائه مدارک موردنیاز و ثبت درخواست در دفتر پیشخوان یا دفاتر خدمات سلامت
- ارجاع متقاضی به مرکز خدمات جامع سلامت شهری یا روستایی مربوطه
- مراجعه متقاضی به پزشک در مرکز خدمات جامع سلامت شهری/روستایی
- تصمیمگیری پزشک درباره نیاز یا عدم نیاز به انجام آزمایش
اگر پزشک انجام آزمایش را ضروری تشخیص دهد:
- متقاضی به یکی از مراکز زیر ارجاع میشود:
- آزمایشگاه تشخیص طبی مرکز خدمات جامع سلامت شهری/روستایی
- یا آزمایشگاههای دارای مجوز
- پس از انجام آزمایش، نتایج به پزشک ارائه میشود و فرد مجدداً ویزیت میگردد.
در صورت تأیید پزشک:
- صدور کارت بهداشت بلامانع اعلام میشود.
- متقاضی به دفتر پیشخوان دولت یا دفاتر خدمات سلامت مراجعه میکند.
- کارت بهداشت چاپ (پرینت) شده و به متقاضی تحویل داده میشود.
در این حالت:
- پزشک درمان لازم را برای متقاضی تجویز میکند.
- متقاضی پس از طی دوره درمان، مجدداً به:
- آزمایشگاه تشخیص طبی مرکز خدمات جامع سلامت
- یا آزمایشگاههای دارای مجوز
- پس از دریافت نتایج جدید، فرد دوباره توسط پزشک ویزیت میشود.
- در صورت تأیید نهایی پزشک، کارت بهداشت صادر و چاپ میگردد.
اگر پزشک انجام آزمایش را ضروری نداند:
- پزشک بلامانع بودن صدور کارت بهداشت را در سامانه سیب ثبت و تأیید میکند.
- متقاضی به دفتر پیشخوان دولت یا دفاتر خدمات سلامت مراجعه مینماید.
- کارت بهداشت توسط دفتر پیشخوان دولت یا دفاتر خدمات سلامت چاپ و تحویل متقاضی میشود.
مشاغل سخت و زیانآور
راهنمای ثبت درخواست، تشخیص و پیگیری پرونده.
برای بازنشستگی پیش از موعد در قالب مشاغل سخت و زیانآور، مراحل به این صورت است:
- ثبت درخواست از طریق سامانه سختی کار و ارسال آن به دبیرخانه کمیته مشاغل سخت و زیانآور واقع در اداره کار.
- پرونده پس از ثبت، در مراکز بهداشت حرفهای شهرستان محل اشتغال بررسی میشود.
- نتایج بررسی مراکز بهداشت به دبیرخانه کمیته مشاغل سخت و زیانآور جهت طرح در کمیته ارسال میگردد.
- پس از طرح موضوع در کمیته و اتخاذ تصمیم، پاسخ نهایی از طریق اداره کار (دبیرخانه) قابل دریافت است.
نکات مهم:
- مراجعه حضوری به مراکز بهداشت برای پیگیری، ضروری نیست.
- به دلیل زمانبر بودن بررسی پروندهها، متقاضیان باید از طریق سامانه (سایت مربوطه) مراحل بررسی پرونده خود را پیگیری کنند، نه با مراجعه حضوری.
خیر.
برای اطمینان از سخت و زیانآور بودن یک شغل:
- لازم است فرد سابقه کافی (معمولاً حدود ۲۰ سال سابقه خدمت) داشته باشد.
- سپس باید درخواست بررسی شغل به عنوان شغل سخت و زیانآور از طریق سامانه مربوطه ثبت شود.
- تشخیص نهایی سخت و زیانآور بودن شغل، صرفاً توسط کمیته مشاغل سخت و زیانآور مستقر در اداره کار انجام میشود و نتیجه رسمی از همان مسیر اعلام میگردد.
به عبارت دیگر، هیچ مرجع دیگری پیش از طی این مراحل، به صورت قطعی سخت و زیانآور بودن شغل را تأیید یا رد نمیکند.
اگر نامهای از پزشکی قانونی یا از دادگاه به مرکز بهداشت ارسال شده باشد،
در این صورت مراجعه حضوری کارگر برای کسب اطلاعات و پیگیری موضوع ضروری است.
در سایر موارد (مثلاً صرفاً برای اطلاع اولیه یا پرسش عمومی)، بسته به فرآیند داخلی مرکز بهداشت، ممکن است تماس تلفنی یا پیگیری از طریق سامانه/اداره کار کفایت کند؛ اما در صورت وجود پرونده رسمی ارجاعشده از مرجع قضایی یا پزشکی قانونی، حضور شخص کارگر لازم است.